W organizmie, który potrafi prawidłowo odbierać i przetwarzać wszystkie napływające z zewnątrz informacje, widzimy świat jako przyjazne środowisko. Sytuacja komplikuje się wówczas, gdy mózg natrafia na problemy w tym zakresie – czuje za mocno lub zbyt słabo.
Spis treści
- Co to integracja sensoryczna?
- Integracji sensoryczna u dziecka – etapy rozwoju
- Pierwszy etap: od narodzin do 2 rż
- Drugi etap: od 2 do 4 rż
- Trzeci etap: od 3 do 5 rż
- Czwarty etap: od 6 do 7 rż
- Zajęcia integracji sensorycznej
Aby wyjaśnić Wam, na czym polega integracja sensoryczna, zacznijmy od wyjaśnienia, czym jest sensor. Stanowi on element składowy większego układu, którego zadaniem jest wychwytywanie sygnałów z otaczającego środowiska, rozpoznawanie i rejestrowanie ich.
Jesteśmy otoczeni ogromną ilością bodźców napływających z każdej strony. Widzimy przedmioty – ich kolory i kształty, dotykamy ich, a każdy z nich ma inną fakturę. Słyszymy dźwięki o różnym natężeniu i tonie – muzykę, szept, krzyk, odgłosy ulicy. Smakujemy potrawy. Odczuwamy zapachy. Czujemy także swoje ciało i kierujemy nim, by wykonać aktywność, na której nam zależy.
Mamy następujące zmysły:
- dotyk
- wzrok
- węch
- smak
- słuch
- zmysł przedsionkowy – zmysł równowagi
- zmysł proprioceptywny – zmysł czucia głębokiego
Dwa ostatnie są mniej znane od pięciu głównych, ale to ich integralna i niezaburzona praca, jest podstawą prawidłowego rozwoju wszystkich pozostałych zmysłów.
Co to integracja sensoryczna?
Integracja sensoryczna to sposób porządkowania przez mózg informacji odbieranych przez wszystkie zmysły.
Pozwala nam:
- na celowe działanie
- właściwe reakcje organizmu
- dokonanie selekcji informacji
- odwoływanie się do wcześniejszych doświadczeń
To dzięki integracji naszych zmysłów potrafimy cofnąć rękę od garnka z gorącą wodą, gdy poczujemy ciepło. Gdy się potykamy, nasze ciało dąży do tego by zachować równowagę. Potrafimy również po zamknięciu oczu dotknąć palcem swojego nosa, czy ucha. Potrafimy również usłyszeć, co mówi do nas kolega, mimo że otacza nas tłum rozmawiających ze sobą ludzi.
Integracji sensoryczna u dziecka – etapy rozwoju
Poprawne funkcjonowanie zmysłów ma kluczowe znaczenie w rozwoju człowieka. Już w pierwszych sekundach po narodzeniu do mózgu dziecka dociera wiele nowych, nieznanych wcześniej bodźców, które musi nauczyć się interpretować i rozumieć.
Pierwszy etap: od narodzin do 2 rż
W tym czasie powinna wykształcić się u dziecka zdolność, która pozwala mu przetwarzać bodźce dotykowe. To również moment, kiedy rozwijają się reakcje odpowiedzialne za utrzymanie odpowiedniego napięcia mięśniowego, równowagi oraz te, które pozwalają ciału zrozumieć działanie i odbierać prawidłowo siły grawitacji.
Drugi etap: od 2 do 4 rż
Polega na poszerzeniu sprawności ruchowej, nauce podstaw zręczności i planowania ruchu. Intensywnie rozwija się również zmysł słuchu i wzroku.
Trzeci etap: od 3 do 5 rż
Intensywny rozwój kontroli ruchów ręki – ujawnia się ręka dominująca. Dziecko różnicuje strony ciała, udoskonala koordynację wzrokową-ruchową oraz percepcję słuchową.
Czwarty etap: od 6 do 7 rż
Zmysły powinny być rozwinięte w pełni i przygotowane do nauki czytania, liczenia i pisania. Dziecko przyswaja normy społeczne i zasady zachowania.
Pełną dojrzałość sensoryczną dziecko powinno osiągnąć w wieku 9 lat.
Zajęcia integracji sensorycznej
Zajęcia mają postać ukierunkowanej zabawy, której zadaniem jest doskonalenie przez dziecko prawidłowych reakcji na napływające sygnały ze środowiska zewnętrznego, w odniesieniu do jego własnego organizmu. Terapia dobierana jest indywidualnie. Duży nacisk kładziemy na instruktaż dla rodziców, by mogli, również w domu, wspierać prawidłowy rozwój swoich dzieci.